Dantza perfektua

Dantzan doaz nire oinak. Dantzan belaunetik beherako ispiluaren erreflexuan. Inoiz antzeman ez dudan dantza melodikoan. Eskaileretan beherako dantza jarraituan. Liluratuta geratu naiz. Aurrean neukana ahaztuta oinetan kontzentratuz. Pausu borobilduak, oinatzen nota leunak …

Biolin klaserako pentsatu behar nituen lau abestiak etorri zaizkit gogora. Momentuan egin beharrekoen zerrenda luzean grabatu dut egitekoa. Etxera heldu bezain pronto abestirik gogokoenen artean lau hautatu eta irakasleak zertarako behar zituen asmatu nahien ibili naiz. Aurreko asteetan eskatu zidana berriz ez errepikatzea desiratzen. Notaz nota abestiak ateratzeko denborarik ez daukadala eskusa, pazientzia gutxi daukadanaren arrazoia estaliz. Onartzen dut, partitura eman eta jotzen gozatzea nahiago dut. Bai. Nahiago abestia segidan disfrutatzea, notaz nota behin eta berriz erratu eta amaieran lau nota segidan jo ahal izateko frustrazioa baino.

Zer nahi dudan galdetzean ez dakidala erantzun badiot ere, badakit ez dudala abesti bakar bat ere atera nahi. Badakit momentu horretan bonoboa izan nahiko nukeela. Estresa, haserrearekin ez amodioarekin baretzeko. Sexua gerra aurrean aukeratu nahiko nuke. Gorputza dantzatuz plazer gorenera iristeko.

Oinak bakarrik doaz eskaileretan behera. Lehenengo melodia aukeratuta dut. Nire oinena. Soilik oinen dantza melodikoa. Soilik sexuak ematen didan dantza perfektua.

Leihoaz beste aldera

Sukaldeko mahaia mugitu dut leiho ertzera, ez feng shui-ak horrela iradoki didalako. Ez, leihotik beste alderako soinuez, pertsonez eta sentsazioaz marraztu nahi izan dudalako orri txuri hau. Sukaldearen xarma nahiko galdua berpiztearen ideiarekin.

Parkea dotore zutitzen da nire aurrean. "Hau nire da!”, entzun da ez oso urrunetik. Umea bizikleta txikiaren jabe dela adierazi nahi izan dio hau lortu nahien dabilen beste umeari. Aitona batek bankuan deskantsatzen du, inguruan dituen pertsonen babesa eta konpainiaren bila. Ez da lotsatzen. Hurbilekoei agurtzea izan da gaurko bere helburua. Ahate ausart batzuk putzuaren ertzera hurbiltzen dira, gosea kenduko dien ogi zatiren bat harrapatzeke. Bikote amoratu bat bide erdian musukatzen da, bakarrik egongo balira bezala. Parkea inguratzen dituzten etxeetako kuskuseroi zer esana amaten. Muxua amaigabea da. Gizon zahar batek panorama ikusita beste bidea hartzea erabaki du, antzinako bere maitasun oroimenak hautsiko direnaren beldur. Etzanda daude beste bi, pasatu berri den astebururen inguruan berriketan.

Muxua amaitu da. Albotik paseatzen pasatu diren bi umeei begira daude orain, irribarretsu. Etorkizunean pentsatu du mutilak, hezurretaraino maiteminduta dagoenaren seinale. Neskari begiratu dio, honek zer edo zer esatera behartuko balio moduan. Badoaz bizikletarekin intimitate bila. Badoaz ere gosez geratu diren ahateak, minutu pare bat barru berriz hurbilduko badira ere. Txakurrak ez dira agertu oraindik, zazpiak direlako agian. Goiz jabeen arratsaldea bitan banatzeko.

Kostatu zaio alde batetik bestera parkea zeharkatzea, nekatuta dirudi. Etxean duen giroa ahazteko aire freskoaz disfrutatzea hoberena zelakoan kalera irten da. Etxera berriz bueltatzean zer gertatuko den beldur. Dirua gastatzea hobby duten bi agertu dira izkina batetik, jiji jaja azken  “Mujer de hoy”  aldizkariaren alean agertzen ziren modelitoak komentatzen. Eserita dagoen eskaleari behera begiratzea baino ez zaio otu ...

Korrika dator beste bat, ingeleseko klaseetara berandu heldu eta klasea hasita dagoenean sartzeak eragiten dion lotsa saihestu nahian. Argia poliki-poliki joaten hasi da. Eraikinen atzetik doa eguzkia, ilargiari lekua utziz. Hotza sukaldean sartzen hasi da ere. Leiho ixtearen ordua heldu dela esaka. Parkea berriz tinko mantentzen da, elegante azken izpien zertzeladekin. Hor jarraitzen du, bertaratu nahi direnei ateak irekiz. Paseatzeko, musukatzeko, deskantsatzeko, distraitzeko … azken finean modu batean edo bestean bizitzeko.

Elementuen kontra

Kongestionaturik nabil. Azken bi egunetan nire kirolik gogokoena kleenex-paketea hartu eta buruan hodeien artean agertzen diren txoriak uxatzea da. Arma boteretsua da buruko hodei trinkoak leuntzeko, eta berriz arnas freskoa hartzeko.

Toxik kartela kopetan zintzilikatuta neukala campusean zehar ibili izan naiz. Espero nituen sei orduak azkar pasa zitezen esperantzarekin. Normalean animo grisek, eguraldi grisa dakartzate. Baina, gaur eguraldiak beste bide bat hartu du. Eguna bero, ni hotz.

Mukizapien paketea zintz egin baino lehen amaitzen ari dela dirudi, bata bestearen atzetik … Zakarrontzian hasita dagoen mendi zuriarekin nahasten diren kafearen plastiko-edalontziei begira geratu naiz. Hara! Urtean 6.000 euroko saria eskaintzen dute. Klase-kideekin komentatu eta inoiz horrelakoak ez direla tokatzen adostu dugu (guri behintzat ez). 

Amesten hasi baino lehen autobuserako bidean murgildu naiz. Klaseko orduak pasata autobuseko siesta zetorrela pentsatzean poztasunak hartu nau. Laster nahia hauts bihurtu da. Busa topera eta bigarrenarekin Bilbora. Hemen igotakoen artetik alboan mari kotorra jarri zait oihuka eta algaraka. Ez zen egongo beste lekurik? Badirudi ezetz. Orain buruan bueltaka neuzkan txorien falta sentitu dut, kotorraren ahots desatsegina  aldentzeko. Ezinezkoa. Gaur elementuen kontra noa. Elementuak 1 - Ane 0. 

 

Bat, bi, hiru ...

Autobuserako bidean ilean nahasturiko zirimiria Campuserainoko kaminoan lagun izan dut. Euriak ekarritako hezetasun hotzak ohearen goxotasuna klaska batean ufatu du. Bitartean kristalaren baporetik beste aldera doazen arbolak ikusi ditut. Bat, bi, hiru … Abiadurak distortsionatzen dituen  arbolak. Bat, bi, hiru … Atzean geratzen diren egunak bezalakoxeak.

Bat-batean udako lehen egunetan hasitako lasterketaren helmuga bistaratu dut. “ERRUTINA” larriz idatzita duen kartela zeharkatzen imajinatu dut neure burua. Oporrak amaitu direla gogoratzean, Inspirazioaz oroitu naiz. Egunak pasa dira honek bisita egin ez didanetik.

Hasieran zekarren haize freskoa gastatzen ari zaiola iruditu zitzaidanean oporretara joateko aholkatu nion. Azken boladan ez zebilelako hasieran bezain fin. Atea eztiki jotzen zuen, ez zetorren gogotsu. Kontaktatuan jartzen saiatu naizen arren, badirudi kanpoan jarraitzen duela. Horrela den bitartean beste batzuk izango ditut ate joka, Logura eta Nagitasuna ez baitira hain errez nekatzen; egunero kristonako kolpeekin datoz. Bat, bi, hiru … 

Noiz grisa kolore?

Iratzargailuak esnatu nau, nagitasuna lo dagoen bitartean eskuineko oinarekin lurra zapaltzearen tradizioa jarraiki altxatu eta irratia piztu dut. Bat batean egun hauetan hain maiz entzuten ari diren hitzek josi naute: eraso kimikoak, erabakiak, berehalako erasoaldiak, “argi berdea”...

Irratiko ahots ezagunari erreparatu bezain laster, jakin izan dut gaurko eguna ere gris kolorekoa izango zela. Grisa zeruan, grisa irratian, grisa egunkariko orrietan … Obamak Siriaren aurkako erasorik “oraindik” ez dagoela esan berri du, NBEk bide diplomatikoak armak baino eraginkorragoa direla gaineratu …

Gaur hitza eman, bihar haizeak eraman. Ikusiko da. Bitartean sufrimendua pairatzen eta etorkizun ezjakinean bizi den Herri siriarrak eguneroko bizimoduarekin hala nola jarraituko du. 

Irratiaren beste aldean, galdetzen diot neure buruari: Noiz agertuko ote da Lorenzo jauna grisa oihu batez izutzeko? Noiz bizia nahiei nagusituko zaien eguna? Noiz altxatu eta berri onak ailegatuko diren eguna? Noiz grisa kolore? 

Hitzen dantzaldia

Konstantzia. Hitz erreza baina, papera ukitu bezain laster airatzen dena. Ilusioz ireki nuen bidaia-liburua. Jaiotzaren hasiera euforikoa izan zuenak, denbora pasa ahala astean pare bat sarrera onartzen zituen.  Momentu horretan egunean egun idatziko nuenaren hitza konstantzia hitzarekin bat egin zuen zeruan. Denbora izan dute hegaka darabilten hitz horiek,  koreografia eta guzti asmatzeko. Urtarriletik ez, hasierako oparotasunak hilabete batzuk iraun zuelako, baina maiatzean azterketek beheraldia ekarri zuten.

Beti pentsatu izan dut zorua jotzen duenak ez duela beste aukerarik jaikitzea baino. Lurrera jausten den arkatzak, lurra baino beherago jausi ezinik, aukera bakarra gora egitea duelako...

Idazteko gune honek hitzak irentsi baino hutsuneak irentsi zituen unea amaituko delakoan nago. Gutxika hutsuneak hitzez beteko dira berriz. Hegaka izan diren horiek ekitaldia amaituko dutelako noizbait. Egun horretan teatroaren luxuzko salak utzi eta zuek irakurtzen ari zareten orri berean dantzatuko dute.

Mojitoak salgai

Egurrezko barra luzean sakabanatutako izotz urtuaren putzuak, azukre beltzaren apurrak, mendafin hosto berdeak … Euriarekin barraskiloak bistaratzen diren bezala eguzki izpiek mojitoak azalarazi dituzte .

  

Mmmh zapore freskoa … izotza dastatzean erre egiten duenekoa. Amaitzerakoan oraindik ere gustuaz gozatzen jarraitzearen nahia. Mingaina ezpainetatik irristatzen utziz, hurrengo baten eske ari zareneko sentsazioa. Hezea … haragitsua … mamitsua … Aizu!

Oporretan nire irudikapenak askapenarekin dantzatuz mojito batetik muxu baterainoko saltoa egin du. Libre albedrío dena delakoari eutsi, eta ordezkatu ditu.

Begiak itxirik edalontzitik behera zihoazen mojito-tantak ezpainetan beherako lerde-jarioa bihurtu dira. Izotzaren gogortasuna eta ertz zorrotzak leuntzen joan dira, mingainaren txoko borobiltsuen bila. Mendafinaren usaina, bion arnasa. Denak forma hartzen zuen buruko zinema aretoan.

Mojitoak, leunak izan daitezkeelako. Freskoak. Naturaltasunaz jasotakoak edo emanikoak. Intentsuak, arriskutsuak edo babesgarriak. Tristura alkoholaren babespenean mojito batean gordetzen den bezalaxe, babestu ahal zarelako muxu batean.  

Sentsazioa gorputzean, begiak irekirik horren nahian eguneko nobedadearen bila joan naiz. Mojitoak salgai zioen kartelaren azpian kokatu, eta eskua luzaturik “Barkatu, mojito bat jarriko?” oihukatu bezain laster ezezkoa jaso dut: “Amaitu dira gazte!”.

Orduan irudikapeneko munduari kasu egin beharko diodala ondorioztatu, eta mojito ezean muxuaren bila abiatu naiz. Muxua aseguratua egongo delakoan ...

Kontainerra betez

Azken asteetan abandonaturik zaituztet. Abandonaturik baititut sormenezko eta askatasuna ematen dizkidaten gauzak ere. Azterketen usain garratza logelan sartu zenitik, ikasteko abagunea soilik utzi duelako. Usain horrek aldendu nau hemen idaztetik edota egun eguzkitsu (udaberri honetan noizbait existitu izan bada) batean taberna bateko terrazan zer edo zer hartzetik.

Idazten, idazten nabil ... Ikasteko niri metodoak eskatzen duelako. Baina gogo barik, modu mekanikoan. Helburu bakar batekin; jo ta fuego nabil bigarren lauhilekoa salbatzeko esperantzarekin. Hilabeteetan nagitasuna gailendu den aztarna borratu nahian. Buruan dudan lekua moldatzen … tetrisean jolasten.

Hasia naiz, beraz, buruko-etxea altzariz hornitzen. Lauhilekoan eskainitako informazioa antolatzen, kokatzen. Altzari berri hauek nire buruko etxean lekua izateko estrategia deszifratu nahian. Momentuz lekua badago, soberan! Baina, hori bai azterketekin hasi eta laster modu eraginkorrean kolokatu dituzun altzariak ez diete lekurik utziko berriei. Eta erreformatzeko denborarik gabe, altzariak kontainerrera joango dira. Aurreko urtekoekin batera …

Bata bestearen atzetik. Inertzia hartuta azken azterketako informazioak lekua badu ere,  sartu zen bezala irtengo da. Orduan, buruko-etxetxoa berriz ere hustuz. Funtsezko duzun ohe ziztrinak eta mahaitxo aspergarriak iraungo dute, bai! Baina, argi izan horren beharrik ez izanik besteen bidea hartuko luketela. Kontainerra apurka-apurka betez.

Borobila

Egun BO-RO-BI-LA. Ufa kostatu zaio hitz magiko horri burua berriz lurretik ateratzea. Eguna korriketan hasi bada ere, gutxika unibertsoak egitekoak jarraian eta denbora galdu gabe antolatu dizkit. Horrela minutu bakoitzak eraginkortasun kutsua izateko. Eskertzekoa eta guztiz beharrezkoa. Aste hauetako leloa azken txanpa izanik, 48 orduko egunak behar baitira. Gaurkoak behintzat estresa leuntzea eta gogoak areagotzea lortu du.

Baina, dena ez da arrosa kolorekoa. Estresa arintzeak bere prezioa baitu. Zer uste zenuten ba krisi garaian bizitzak doaneko mesedeak egiten dituela? Ez horixe, nekea izan da oraingoan ordaina. Hala ere, egitekoen zerrenda murriztea eta gau parte honetarako begiak ireki ezinik egotearen eskaintzari baiezkoa eman, eta hemen nago zuei idazten. Zeregin gutxiagoekin eta begiak erdi itxita... Biharko egunak zer eskainiko didanaren zain. Oparia edo gaitza izango den jakin nahiez.

Hori ezean, buruari engainatu beharko diot esanez: Ahal dela, ahalko dugula! Ezina ekinez egina esaerari eutsi beharko diogula udako ate pisutsuak biratzeko.  

Zaindaria kaleetan

Hotzak Arabako Lurralde Historikoaren zaindaria erakarri du. San Prudentzio, gurean ikusiko dugu egun hauetan. Beren ohorezko jaiak gaur, egunaren bezperan direlako. Gasteizko Probintzia plazan egingo den danborradak hasiera emango die jaiei. Gasteizen egunik handienetarikoa den honetan, perretxikoek eta barraskiloek hotza sentitu ezean lapikoaren berotasunaz gozatuko dute.  

Gaua Joselu Anaiek alaituko dute, alde zaharreko kaleak betetzen diren bitartean. Kalejirek ere parte hartuko dute gau honetan. Ohituraz farra ostean, Armentiara abiatzen gara. Zelaietan zehar jarritako postutxoek osatzen duten bidearen ibiltari bilakatuz. Bertan erromeria herrikoa izaten da; eta txoripanak edo taloak nagusi badira ere, lehiaketa gastronomikoak, herri kirolak eta dantzaldiak egiten dira zelaietan.

Hau guztia buruan izanda goza dezagun San Prudentzio egunaz!

Gora informazio askea!

Gizarte eta Komunikazio fakultateko ikasle eta irakasleek informatzeko eskubidea praktikara eramateko aldarrikapena egingo dugu, bihar Mikel Laboa plazan (Leioako Campusa).

Aurreko asteartean, apirilak 16, Donostiako 8 gaztek izateagatik agindua jaso zuten. Honen aurrean, Euskal Herri osoko gazteek Donostiako Boulevarra okupatu zuten, Askegunea izeneko ekimenari hasiera emanez. Horren berri emateko hainbat komunikatzaile sortutako harresira hurbildu ziren. Ostiralean, Ertzaintzak ekimenari amaiera emateko metodo bortitzak erabili zituen bertan zeuden guztien kontra. Honela, informatzeko eskubidea urratuz. Informatzaileen kasuan, Lander Arbelaitz Argiako kazetariarena dugu oihartzun gehien izan duen adibidea, beste zenbaiten artean.

Teorian hain polito geratzen diren oinarrizko eskubideak praktikara eramaten ez direlako, komunikatzaileen ahotsak oihartzuna izan dezan honakoa aldarrikatzen dugu:

1.  Benetan ditugun askatasunen artean informazio eskubidea eramatea.

2. Informazioa ema eta jasotzeko jarduna errespetatua izatea baita iritzi aske eta anitza eraikitzeko    sostengua.

3. Albisteak kritikoki lantzeko askatasuna izatea. Hori, hezkuntza garrantzitsua denez, unibertsitateak kritikoaren aldeko apustua egitea

GORA INFORMAZIO ASKEA!

Zein polita teoria, zenbat traba praktikan

Aniztasunaren partaide gara. Pluraltasunaren maitaleak. Ongi ikasia dugu esaera-zaharra, zenbat buru hainbat aburu. “Demokraziaren” babesean diogu denon iritziak eta baloreak askeak direla. Aske garela pentsatzen, maitatzen eta amesten duguna lau haizeetara zabaltzeko. Mugak gaindituz, noizbait gaindituak izan badira, bazirudien informazio anitza jaso eta emateko aukera genuela.

Zein polita teoria, zenbat traba praktikan.

Ideien jario amaigabearen tresna daukagun adierazpen askatasuna oinarrizko eskubidetzat jasoa dago. Baina, azken egunetan indartu den irudia dugu egia. Agi denez informazioaren zingiran mugitze uzten digute, baina kostata gabiltza lokatzaz beteta dagoen horretan. Zingira baino, harea mugikorretan gabiltzala dirudi. 

Informazioa emateko lanean jarduten dutenak, eta bide berean jardun nahi dugunok, oztopoak baino ez ditugu aurkitzen. Informatzeko eskubideari hegoak moztu zitzaizkion duela asko. Hegoak izan beharko zituztenak horien bila dabiltza ... Denbora galduz. Pauso astunen ondoren, balentriaz zer edo zertara helduz. 

Baina, erne ibili. Bidea hasita dago, askatasunari besarkatuz zuen zingirako lokatza zementu bihurtuko dugu. Pausu tinkoak emanez, errealitatera hurreratuz. Ikusitakoa ahalik hoberen islatzeko.  

Konposta

Birziklapenaren funtsa beste funtzio berbera edo berria izango duen produktua sortzea da. Hori aintzat harturik, birziklatu behar nuen duela pare bat urte idatzitako ipuin txikia. Baina, aldaketak egiten hasi eta konturatu naiz pentsatzen nuena baino zahartuagoa zegoela. Ez zela, nire buruak bikaintzat zuen ipuin berdina. Jada muinak ez baitu nire bizitzan garai horretan zuen garrantzi berbera.

Ipuina, ipuina izaten jarraituko zuen. Funtzio berbera izango zuen beraz, kontatzea. Izan ere, nire ipuina birziklatze-espirituaz busti eta eskegitzea nuen xede. Baina, zertzelada gutxi batzuk marraztu ostean ipuinak zuen muina guztiz alderantzikatu dut. Galdurik ibili naiz zer esan nahi nuen aurkitu ezinean. Xarma dena haustu dut denbora gutxian.

Bakardadearen gatibutasuna zen ipuinaren ardatza. Bakartasunaren beldur izan bainaiz, urte askotan. Esan beharra daukat, gaur, lehen ez bezala bakartasun hitzak ez duela lehen zuen eragin iguala. Azken urteetan beren kutsu positiboa xurgatzen hasia naizelako.

Nolatan birziklatuko dut, jada nire ez den kontaketa? Momentu bateko gauza izan zena berrargitaratu behar da? Funtzionaltasunez sortua izan zen ipuinak, funtzio berria izan dezake? Izan dezake, baina, bere jaiotza izan zuen eta bizirik dirau, hala ere, badirudi aldatzeko gogorik ez duela. Esentzia aldatu beharko nioke eta ez dago prest.

Garaiak aldatu egiten dira, pertsonak aldatzen diren moduan. Baina, aldatzeak esfortzu bikoitza eskatzen dizunean, badirudi aldatzeko gogoa ez dagoela azalean. Nik uste dut, gaur ipuinak ez aldatzea horren oihua transmititu didala. Egun horretako mezua helarazteko sortu izan zela aitzaki. Birziklatzeko gogoak izanda hobe konposta egitera joatea!

Txoritxoa

Gaur nire mundu birtuala hedatu egin da. Oso erabilia eta nire partetik kritikatua izan den tresna erreminta-gerrikoan txertatu dut. Aldakatik behera irristatzen diren beste lanabesen lagun egiten ari da gutxika-gutxika. Ez baita erreza egun batetik bestera denekin moldatzea. Baina, hor dabil bere sekretuak azaleratzen. Bere gune ezkutuak erakusten, gero eta maitatuagoa izateko.

Erremintekin batera eskegi dut, sare sozial nahiko ditudalako jada poltsikoan. Gizarte-saretzat dute askok, Twitterra. Microblogging hitza ere entzuten da. Mezuak bidaltzean datza. Txioak. Hor dabiltza, 140 karakterreko mezuetan esan nahi dena konprimitzen. Geroz eta erraztasun gehiagorekin hori bai!

Tresnaren erabilgarritasunaz hilabete bat barru hitz egingo dizuet. Gaur kostata baina, hainbat txio bidali eta nire idatzitako pare bat gauza soilik ikusi ahal izan ditudalako. Leiho-ertzera heldu den txoritxo urdinari, beraz, gaur leihoa ireki eta kaiola eraiki diot. Ea azkenean hainbeste kritika jaso dituen hegazti ñimiñoa maitatzen dudan edo leihotik hegaka doan behin betirako.  

Atzean euria eta hotza

Gaur eguzkiak berotu ditu txokoak. Hotzak ezkutatu zuen espiritu leuna agertu egin d.a Eguzkira irten dira gaur, luzez zapatilen gatibu izan diren oin zuriak. Eguraldiak forma hartu du solasaldi guztietan. Izpiek humorean eragin eta irribarreak nagusitu dira inguruan.

Atzean geratu dira egun hotz eta bustiak. Atzean euria, eta egun batzuetarako oporraldia opa diogu honi. Abioia hartuta dauka eguraldi txarrak, gaur berotasunaren lekuko izan garenok luzaroko bidaia izatea espero dugu. Baina, betiko moduan eguraldiaren gora beherak nireak baino ustekabekoak dira. Parte meteorologikoaren asmatzea biharko utzi beharko dugu  … 

Xakea eta limoia

Asteak. Ia hilabete bat idatzi gabe. Badirudi inspirazioak bere Aste Santuko oporrak pare bat aste aurretik hasi zituela. ... Normalean irudi batek, gertakizun batek edo sentsazio batek sakatzen du idazteko ON botoia. Parkean, bidaiatzen edo etxeko sofan nagoela. Gaurkoan ere horrela izan da. Serie batek erakarri du inspirazioa. Nik gaur errutinara bueltatzeko deia jaso dudan bezala, inspirazioa ere agertu da gaur lanerako bulego nomadan.

Atea jo du, Polseres Vermelles seria ikusten nuen bitartean. Malkoak irristatu zaizkidan momentuan. Pertsonaiaren hausnarketa nire egin nahi izan dudanean. Esaten zituen hitzei baiezkoa ematen nienean. Irribarrea piztu zaidanean.

Inspirazioak bere mahai gaineko hautsa kendu ostean, idazteko makina ez hain zaharrean idazten hasi da. Burua hasiera batean lokartuta izan duen arren, behatzak gero eta azkarrago doazkio. Hitz bat, esaldi bat, paragrafo bat. Behatzak dantzaka, teklaz-teklako melodia monotonoaren azpian. Tikitikitikitikitiki.

Hausnarketa bat. Gogoeta bat. Antzeman du erabakia edozein delarik, pauso guzti horiek eraikitzen dutela gure bizitza. Zeina familiez eta lagunez osatuta dagoen. Bidean aurkitu dituzunak eta aurkitzear daudenak. Xakean egiten diren mugimenduek partidan eragiten duten bezalaxe, eragiten dute gure erabaki eta jazoerek. Horregatik, atzera begiratu ezean aurrera begiratzea da hoberena. Etorkizunari so, pauso finkoak emanez. Bizitza limoia bailitzan, zukua ateraz azken tantaraino.

Bagoaz korrika

Korrika adin nagusitasunera heldu da. Jaio zen helburu berekin handitzen joan da, alboan milaka pertsona izanda. Euskara bultzatzea helburu, beste urte batez Korrikak Euskal Herriko txokoak zeharkatuko ditu. 

Martxoaren 14an Andoainetik abiatutako lasterketa erraldoiak, Gasteizko hiria trabeskatuko du gaurkoan. Bi urtez behin egiten den martxak Euskara du ardatz; bertaratzen direnek euskarari babesa eta beharreko berotasuna eskainiko diote. Helburu horrekin aterako dira kalera milioika euskaldun martxoko aste hauetan. Sentimenduak transmititzeko, jazotakoa helarazteko, txutxu-mutxuak lagun artean zabaltzeko erabiltzen duten hizkuntzaren alde.

Herri bat osatzeko eta batzeko tresna ere bada euskara, kultura aberasten eta ezaugarritzen duena. Beraz, badakizue beste urte batez bagoaz korrika!

Hortz-muga zeharkatzen

Pertsonen esentziak lotu egiten gaitu. Inguruan ezagun mordoa izanda ere, gutxi batzuek gordetzen dute bihotz alboan lokarri den diamante-haria. Inoiz apurtzen ez dena. Lokarriak lotu egiten ditu barreak, irriak, laztanak, eta beharrezkoa dugun berotasuna.

Bista aurrean ez dugun esentzia, usaintzea ez da erreza izaten. Kolonia desberdinek usaina estaltzen dutelako. Gainera, esentzia kutxan gorderik dago. Inork zabaldu dezan itxoiten, bihotz alboko ganbaran.

Ganbarako atea irekitzean eta barruko esentzia sumatzean, geroago lotuko zaituen haria bakarrik askatu egiten da. Lakioa balitz bezala, bere harrapakinaren zain. 

Prozesua nahigabekoa izango da. Esentziak ez baitira bilatzen, haizearen usainarekin nahasirik datoz. Itsas brisa gaziarekin batzuetan, haize idorrarekin bestetan ... Hori bai! Prest egon behar gara. Lotuko gaituen hari fin suntsiezinaren zain. Edozein momentuan gerta daitekeelako.

Noizean behin gertatzen den jazoerak izaten dira hauek. Oso gutxitan gertatu ohi direnak. Baina, gertatzean hariak lotzen gaitu, eta konturatu gabe gertatu denez ez gara jaso dugun sariaz jabetzen. 

Denbora pasa ahala fenomenoaz konturatzeko zegoen itsasertzetik hortz-mugarainoko distantzia amaiezina apurtzea lortzen dugu. Orduan gertatzen da prozesuaren mirari nagusi. Hortz-muga zeharkatzea lortuko dugu. Alboan duguna, eta diamantezko hariaz inguratzen gaituena baloratzea lortzen dugunean.  

Dena

Egunen batean buruak eztanda egingo didalakoan nago. Orduak eta ordua distira artifizialdun pantailen aurrean. Horietako gehienak alferrikakoak … Baina, zer egingo diogu! Internetek iraultza piztu zuenean, informazioaren beharraz gidatuta pantailak xahutzera behartu gintuen. Hori bai, pantaila-abaniko zabalaren aurrean jarri, eta ez kexatzeko tamaina eta forma guztietakoak ditugu aukeratzeko. Txikiak, laukiak, panoramikoak, ukipenezkoak  … Zerrenda amaigabea. Hauek guztiak prezio hoberenetan, nola ez ba!

Saltzailea bere hitz-jarioarekin hasten da. “100 euro dira, mutil. Tableta batentzako ez da ezer. Begiratzen hasten bazara, ez duzu prezio hobeagorik aurkituko. Ez izan mozolo, dena duzula barruan. Dena.”

Momentu honetan pantailen formak baino luzeagoa den aplikazio-zerrenda atzeko fondoko musikarekin nahasten da. Zure buruko txoko guztiak DENA hitzak betetzen ditu.  Behin eta berriz errepikatzen da. DENA, DENA, DENA … Eta pentsatzen duzu, “jope … behar ez ditudan aplikazio mordoa dakartza! 100 eurogatik? Txollazo.” Erosi eta dendatik irten bezain laster saltzailearen irri maltzurra azaleratzen da. “Kottaua, etxera helduko da eta tableta berriaren iragarkia ikusiko du, beste hamar mila gauza gehiago dituena …”   

Ikusi ikusiko duzu bai, eta haserretuko zara. Gainera, etxea trastuz beteko zaizu gutxika … Tramankuluek lurperatzen zaituzten arte …

Baina, zer egingo diogu! Garai digitalak klik bat eginda, dena jartzen dizu eskura, dena salgai, dena ikusgai ... Izena eman hemen, hemen eta hemen. Karteroek pakete bat entregatzen duten bezalaxe,  sinadura laukitxo guztietan. Zure zigilua usten uneoro. Baina DENA da limurtzen gaituen hitza. “Uff eske dena … dena da.”

Internetek pauso ikaragarria eman du komunikazioan. Komunikazioaren atea irekitzearekin batera, leiho denak ireki ditu. Gizaki sozialaren muina esplotatu du, komunikazio beharra areagotuz.Honi aurre egiteko egokitzapena aholkatzen dute askok. Garai berriaren atea giltzez itxi ordez, parez pare irekita ustea gomendatzen dute.

Eta horretan gabiltza, egunero ordenagailu zein mugikor ziztrinen aurrean. Inporta ez zaizkigun aplikazioei geure buruari baino denbora gehiago eskainiz. Gero kexatuko gara, nola ez ba! Denbora gutxi daukagula, estresatuta gabiltzala … bla bla bla … Nik soilik espero dut buruak eztanda egin baino lehen, tabletak egin dezala. 100 euro “soilik” kostatu baitzait.  

37 urtez borrokan

“Hotza hezurretan, gorrotoa zainetan zenuen egun horietan. Oinarrizko eskubideen alde zinen borroketan langileen duintasun eza eskuratu nahian eman zituen zure urteak eta zure bizitza. Elizetan abesten zenuten internazionala, kaleetan oihukatzen zenuten greba orokorra! Langileen borroka eta indarra, somatzen zen giroan, hiria zuek bihurtu zenuten borroka adibidea. Martxoak hiru, martxoa ilun, martxoa beltza, egun iluna, egun kuttuna, Gasteizko herriaren gogoan. Bortizkeriak akabatu zituen hiri honen semeak bost krabelin adokinetan, herria karriketan langile erresistentziarena izan zen garaipena sufrimenduak eta heriotzak gogortu zigun bihotza. Langileen borroka eta indarra, sumatzen zen giroan, hiria zuek bihurtu zenuten borroka adibidea.”. Betagarri, Martxoak 3

1976ko martxoaren 3an Gasteizko Zaramaga auzoan bost pertsona hil zituen Espainiako Poliziak. Gaur egun 37 urte pasa ondoren, Martxoak 3 elkarteko buruek eta beraien helburuarekin bat egindako pertsonek gertakizunen egia, justizia eta erreparazioa lortzeko lanean dihardute.

…

Egun hartan fabrikari zegokion batzar orokorra egin ostean, langileen duintasun eza salatzeko eta oinarrizko eskubideen alde egiteko atera ziren kalera. Gasteizko zentrora hurbiltzean polizien nahiak argiak ziren. Goizetik konkordatua errespetatu gabe elizak inbaditu eta kargak hasten dira. Babes bila elizetara jotzen dute askok. Momentu honetan su-armengatik lehen zaurituen berri izaten da. Hasierako orduetan hiru izan ziren hildako langileak. Gero, zaurien ondorioz beste bi zendu ziren. Gaurko egunera, su-armagatiko 52 zauritu egon zirela jakin izan da. Gainera, Elizetan antolatzen ziren asanbladak debekatu, eta langile-liderrak atxilotuak izan ziren. Mugimenduak behar zuen koordinazioa hautsiz.

Hildakoen berri izatean hiriaren nahasmena jazo, eta etengabekoak ziren barrikadak, hiri-tresneriaren hondatzeak … Batzarra baketsua izan bazen ere, kargatzea erabaki zuen Poliziak. Martxoaren 3an gertaturiko jazoera bortitzek argi utzi zuten zein izango zen Carlos Ariasen eta Manuel Fragaren “irekitasun-gobernuak” ezarri nahi izan zituen mugak. Beldurraren poderioz, pentsatzen baitzuten nazio mailan Greba Orokor bat habian jarriko zuela Gasteizko grebak. Gasteizen hazia landatuz, Euskaditik hedatuko zela, eta azkenean Espainian ere eragina izango zuela argi zuten. Horregatik, Poliziak mugimendua hedatu baino lehen errotik ebaki zuen. Mugimenduari amaiera ematea xede izanik, ez ziren kontuan hartu langileen batzar-askatasun eta eskubideak.

Hiriburuan errealitate sozial berria eraikitzen hasia zelaren seinalea izan ziren geroko hiletak, eta gertakizunak balio izan zuen langileen kontzientzia pizteko. Zer nolako egoeran zeuden jabetzeko, alegia. Lorpenak (soldata-errebindikazioak onartuak, asanblada “legalak” …)  asko izan baziren ere, errebindikazioekin jarraituko zuen mugimendu sozio-politikoa ez zuen iraun.  

...

Gasteizen adibidea tristea izan zela dio Andoni Txaskok, Martxoak 3 elkarteko buruak. Kontrola ez zezaketen mugimendu bat eratu zelako. “Diktadura izugarri batetik irteten ginen eta askatasunerako irrika oso handia zen”, azaltzen du Andoni Txaskok. Herrian “ilusioa” sortu bazuen ere, Gasteiz berria plano politiko sozialetik berriz ere urrunduko zen, generazio berrien eskuetan utziz guneko trantsizio politikoa. Lan-iniziatiba hiritar-protesta batean bihurtu zen, iraultza baten ikara piztu zuena. Gobernuak erakutsi zuen jazoeran, zein izan behar zuen bere jarrera iraultza baten aurrean. Errepresioa, beraz, Txaskoren ustez aurrez pentsatutako eta planifikatutako zerbait izan zen, ez zen egun puntual bateko beroaldia izan. Indarraren “monopolioa” frankismoaren oinordekoak zirenek izan zuten.

Aldaketak lortu ziren langileen borrokan; Txaskoren ustez, “negarra, izerdia eta odolaren bidez”. Baina, honek dio berriz ere hasiera bueltatu garale. “Herriaren egoera arlo guztietan prekario eta dementziazkoa zen. Pixkanaka lorpen horiek galtzen joan dira. Gaur egun sakrifizio, borroka eta solidaritate espiritu hura berreskuratu behar dugu, sistema kapitalistak ezarritako zurrunbilo kontsumistari aurre egin ahal izateko. Gazteriak asko du esateko, orduan emandako laguntza eta solidaritate bezala, orain ere kaltetutakoa aterako baitira”, dio Martxoak 3 elkartearen buruak. 

...

Andoni Txasko, Martxoak 3 elkarteko buruari 2012an eginiko elkarrizketa eta La ciudad donde nunca pasa nada. Vitoria,  3 de marzo de 1976, Carlos Carnicero Herrero liburua oinarri. 

Kate zurruna

Katamalok esaten zuen berdin diola zein adinetakoak diren elkar ikusi gabeko egunak. Arlo askotan dauka zentzua horrek, baina nik gaur laguntasuna mahai gaineratu nahi dut. Berdin dio, berdin dio asteak edo hilabeteak pasatu izana. Berdin berdin besarkatuko diote elkarri lagun minek.

Barreak, ilusioa, txutxu-mutxuak … Gehienetan pozgarri eta zama pertsonalak arintzeko sendagaia izaten dira. Bestetan, buruhauste eta liskar bidaiarien gune. Zer dela eta bidaiari? Liskar horiek askorako ez direlako geratzen, etorri ziren bezala joaten dira.  

Norberak bere bidea hartu badu ere, urruntasunak hoztutako erlazioa segundo gutxitan berotzen da. Benetakoa bada, denborak ez dio minik egingo. Kate zurrun eta lodiak eguraldi txar eta onari eusten dion bezalaxe iraugo du. 

Bazen garaia!

Kalera irten eta, behingoz, berotasuna nabaritu dugu goizetik klase barruan egon garen ikasleok. Ez dakit noizbait konturatu zareten baina, eguzkia tristurarentzako sendagarria da. Berotasuna eskaini eta alaitasuna zabaltzen du gorputz osotik. Eguraldi onak normalean jendea pozten du. Niri bai behintzat! Argi izpiek bizitasuna ekartzen dute. Lehen ilun eta bustiak zeuden kaleak jendez gainezka daude orain. Inurriak bailitzan.

Eguraldiaren erruz, denboratxo bat neraman bizikleta hartu gabe. Bi kausengatik txapazko pareten gatibu izan naizelako azken asteetan. Gidabaimena atera eta praktikatzeko beharragatik, batik bat. Eta euriak ez zuelako amorerik ematen. Kotxean ibiltzeak ez dizu askatasuna sentitzen uzten, isolatuta baitzoaz. Haizea sentitu gabe, soinuak aditu gabe …  Baina, aspaldiko partez, eguzkia atera da. Hodeien artean ezkutatzen zen zeru urdina askatuz. 

Bazen garaia!

Bat hemen, bi hor

Irrika, gogoa eta betiko bi herriak atzean uztearen nahia batu ziren asteburu magikoan. Errepide luzeak, mendi berde argiak eta zeru urdina zipriztintzen zituzten hodeiak izan genituen lagun. Hotza gure laztanekin berotu eta isiltasunaren sekretua dezifratu genuen. Bitartean helmuga finkoa buruan, Asturias. Deskonexio-beharra asetzeko bidea. Gure lehen bidaia. Abentura zaletasunak txoko ederrenen ateak zabaldu zizkigun. Egunsentia mendi artean ikusi, eta eguzkia Ribadesellako zeruertzetik agurtu genuen. Elur artean galdurik, “mondogiloetatik” saltoka.

Elkarrekin gozatutako kilometro musikalek bidaia arindu eta gozotu zuten. Ametsak errealitate bihurtu ziren. Aske ginen gure ganbarako ohe gaineko izaretan imajinazioa marrazteko. Aske jolasteko ... 

Denbora arazo izatetik horren errege-erreginak izatera heldu, eta tren eta autobusen ordutegiei aio Pelaio esateko gai ginen. Arriondas herri txikiaren bidaiari izan ginen. Cangas de Onisen garagardo dastatzaileak. Covadongako Laku aurkitu ezinen topatzaileak. Ribadesellako portu ertzetik doazen oinezkoak. Potes herritxoaren kuttuntasunaren gozatzaileak. Eta nola ez ba, radar denen beldur ginen! Bi bat eginik, dena izan ginen.

Asteburu magikoa pasatu egin da baina, luzaroan iraungo du. Betiko grabatuta izango dugulako bihotzean. Argazki bat hemen, bi hor. Laztan bat hemen, bi hor. Herri bat hemen, bi hor. Maite zaitut bat hemen, bi hor. 

Kolosala

Elurra heldu da gaur Gasteizera, eta berarekin kaosa. Kolosala izan da elurtea. 15 zentimetroko elur geruzak errepide denei arazoak eragin dizkie. Garraio zerbitzuak eten dituzte. 30.000 etxe inguru argindarrik gabe gelditu dira. Alerta laranja pizten zen bitartean, ni ohean. Goxo-goxo. Burua martxan jarrita, ordu gutxira altxatu eta unibertsitaterako bidea hartu behar nuelakoan. Baina, gaur gauzak ez dira izan betiko moduan. Gaur alderantzikatu dira planak. Gaur monotoniari aurre egin dio eguraldiak.

Altxatu eta espero ez nuen bezala ama ere altxatu da. Gertatzen ari zenarekin lehen kontaktua izan dut. “ Han dicho en la radio que los autobuses han suspendido sus servicios”. Bai zera? Ez nekien Gasteiz zuri zegoenik ere! Eta orain zer? Ohera berriz ere?

Bai, hala izan da! Momentu horretan makina bat ikasle irudikatu ditut nire irudimenean ohera irribarre batekin sartzen. Gasteiztar, bilbotar, nafarrak, gipuzkoarrak … denetarik. Euskadiko txokoetako langile, ikasle, irakasle eta animali denak berriz ere oheratuz imajinatu ditut. Kalefakzioaren berotasunaz gozatzen imajinatu ditut. Pijama, egun batez, soinean ordu pare bat gehiagoz eramaten imajinatu ditut.

Gero, elurra zapaltzearen gogoari men egin diote batzuk. Beste batzuk, ordea, etxeko baretasunaz gozatu dute. Nik men egin diot gogoari. Txakurra eta argazki kamera lagun, parkera urreratu naiz, elurrak zer zeukan kontatzeko jakin nahian. Eta ezer gutxi esan dit …

Bazirudien gutxika ureztatzen hasiak zirela lurrak. Goizean zehar elurra baino putzu-elurtsuak eratu dira. Etxera bueltatzean oinak busti-bustiak nituelakoan galtzerdiak aldatu eta ateratako argazkietatik zein merezi zuen ikustera abiatu naiz. Betiko filtroa egitera, alegia. Normalean egindako argazkietatik %20 salbatzen delako. Oraingoan ere, hala izan da. Txakurrari eginiko erreportajea kontuan harturik, ia denak mugituta zeuden. Beste batzuek ez dute elurraren argi zurixka, jaso eta belztu dira. Baina, zer espero nuen txakurra geldirik egotea, elurteaz ezin disfrutatu?  Egia da, berak ere aukera dauka elurraz gozatzeko. Lehenengo 2013ko elurteaz gozatzeko ... 

Zorionatasun elkar banatua

“No es más rico el que más tiene, sino el que menos necesita".

Aberastasunak ez du jolasten materialtasunarekin. Ikeak argi utzi zuen, Agustin Hiponekoaren esaldiarekin. Gutxien behar duena izango da aberats.

Bizitzaz gozatzeko gutxi behar da, oso gutxi. Normalean konpainia da eragin zuzena duena. Segundo, minutu eta egun bakoitzaz disfrutatzeko kodea da. Ezkutuko zenbakia. Sakatu eta zoriontasunaren atea irekitzen da, algaraz eta irriez beterikoa.

Ondo pasatzearekin batera dator gero gozamena. Azken mailan. Poltsa ilun batean barnean esku sartu eta zaila dena aurkitzen. Oso zaila. Barne-barnekoa. Burua galtzea ahalbideratzen duena. Lortzean paradisuaren atea jotzea eragiten duena, tok-tok … Amaiezina izatea nahi, baina asko ez dirauena. 

Gozamena, biona. Denbora luzez mantendua. Hoberena, zoriontasun elkar banatua.   

Kafe Antzokia

Aiiaiiaiiaiiaijiji entzun zen bat-batean antzokiko beste puntatik. Zer nolako birikak, ene! Ezaguna egiten zitzaidan irrintzia zen hura. Lagun batekoa, agian. Bilatzen hasi beharrean patxaran baten bila habiatzen naiz barrara. Jendez gainezka egoten bada ere, gaur ez da egun horietakoa. Diru-zoroa atera, eta edaten hasi baino lehenagoko erritua bakar bakarrik egiten dut. Galduta bainago, berriz ere. Zer arraroa! Gora, behera, erdira, kolpea barrara eta barrura ... Pisu-kideak koadrilakoekin eta ni, erdi bakarrik. Lagunen bat topatzeko gogo gabe. Alkoholak gutxika bururanzko bidea irmo egiten du. Horren eragina zainetan nabaritzen dut. Dantzatu, dantzatu, dantzatu  … oihukatzen duen bitartean.

Bilboko 7 kaleetatik poteoan ibili eta gero, beste kalejira bat. Beste farra bat. Nola ez ba amaieran, Kafe Antzokira. Gure bigarren bizitokia. Unibertsitatean dagoen curriculumetik kanpoko osteguneroko aktibitate. Bertan jorratzen diren gaiak: mutilak, alkohola, dantza eta bestelako tontakeriak izaten dira. Dantzatzeko desirak olatu baten talka moduan gorputza astintzen zaituenean, gorputza bakarrik doa. Ta zuretzat udarako gau luzeak … Vendetta taldearen abestiaren soinuekin gutxika mugituz. Eta gutxika-gutxika lotsa galduz ... 

Gazi gozo

Gaur gereziondoak loretsu ikusi ditut. Hodei gabeko zeru urdinaren begiradapean. Urte berriaren esperantza kutsuaren usainak haizearen hegaldiarekin dantzan gozatu ditu orduak. Etorkizun gazitua, gozotua da bat-batean...

Txakur baten zaunkak errealitatera ekarri nau. Parkean jaun eta jabe den haritzaren itzalean erdi lokarturik. Apunteak lurrean nahastuta. Eguzki izpi bana sabelaldean. Zerua urdin eta txakurra alboan. Begira, galdezka... Esnatuko zara behingoz?

Printze Urdina

Ipuinen menpeko irudia nuen. Zaldi zurian datorren printzearen bila nenbilen. Egun batean, errealitateaz jabetu eta amore eman nuen ... Baina, bilaketa bertan behera utzi nuenean, hor agertu zinen. Gauean, erdi mozkorturik ... elkarri begira geunden. Zer edo zer gertatuko zelakoaren susmopean, eta gertatu zen ... Beiratu zaitez. Zaldirik gabeko printzea zara orain ... 

Bi ahotsak

Pentsamenduak isil eta jariakorrak. Sortu ginenetik ezkutuak, eta azaleratu nahi direnean hitzetan higatuak. Era nahasian landuak izaten dira, eta askotan bat-batekotasunez sortuak. Gu geu sortzaileak, gu geu haien ahotsa.

Bi ahots izaten ditugu, barneko eta kanpokoa. Pentsamenduak dira lehenengokoa, eta horiek izaten dira denbora osoan buruan darabiltenak. Kanpokoak, ordea, aireratzen dira. Forma hartzen dute, ordenatu eta konpartitzen dira.

Buruak aktiboki jarduten du, pentsamenduak eta hitzak uztartuz. Burutapenek normalean pisinera salto egiten dute. Hitzek ur hotzaren beldur, ertzean geratzen dira. Pauso bat atzerago, guztizko dantza egin gabe. Baina, egia da gu garela hitz izatera heltzeko tresna. Giltza. Osatu egiten ditugu, eraikitzen ditugu, elkar banatzen ditugu … nahi izanez gero, hori bai!

Albokoek haien berri izaten dute. Batzuetan,  inoiz edo behin … Bestetan gorde izaten ditugu, kutxatxo zaharrean. Bihotzean. Edo buruan bueltako dabiltza, gau eta egun. Hitz bihurtzeko amorerik eman gabe  Aireratzeko nahian. 

Opari edo zigorra?

Zorroztasuna. Ikasleontzako oparia edo zigorra? Gaur 26. klaseko atea bi irakasle zorrotzek gurutzatu dute. Hasi eta gutxira, 3 lan, azterketak, garaiz iristearen araua … irakasgaiak eskatzen dituen betebeharrak azpimarratu dituzte. Hasierako momentuan gure aurpegia ikarazkoa izan da. Gero, alde positiboak aztertu, eta diziplina apurtxo bat ez zaigula falta ondorioztatu dugu. Nahiz eta nahiago, nagitasuna oinarri duen filosofia eramatea. Eta nork ez?

Berandu heldu, heltzen zarenean. Beste batzuetan kafetegia bide erdian agertu egiten da, oasi baten antzera. Bere iradokizunei baietz esanez, galdu egiten zara. Klasera heldutakoek, lekuren bat topatu, barre batzuk bota eta berriz ere pisura. Osteguna noiz etorriko, giro onaz gozatzeko. Aii … utopiak … ze polita den amestea.  

Normalean ikasi baino, gehiago inporta zaigu irakasgaia gainditzea. Nahiz eta, azterketa egin ostean ikasitakoa txoritxo baten moduan kaiolatik askatzen dugun. Halere, ikusiko dugu zer nolako bilakaera izaten duen lauhileko honek. Gogor hasi bai, baino amaierarako luze itxaron behar. 

Txiparen seinaleak

"Beti sumatzen dituzu nire beharrak”. Ene! Egia izango ote da? Hainbesterako konexioa al daukagu? Izan daiteke …

Hunkipena sentitu dut esaldia irakurtzean, bihotzean bultzada gogorrago bat. Betidanik pentsatu izan dut, pertsonen arteko konexio moduko bat zegoela. Bat-batean egiaztatu da nolabaiteko “txip” bat dugula. Zeinak seinaleak ematen dizkigun: deitu, musukatu, besarkatu, irribarre egin … Gehienetan positiboak diren keinuak izaten dira.

Ez al zaizue inoiz gertatu, norbaiti deitu, eta komunikatzen egotea? Gure lehenengo erreakzioa izaten da: “ Zer arraio gertatzen da!”. Kasu hauetan bi pertsonek aldi berean deitzeari ekin diote, eta “txipek” txinpartak ateratzen dituzte, bidean topatzen direlako. Seinale hauek gidatzea dute helburu, eta normalean konturatzen zarenerako bidaliak izan dira.

Momentu egokian babesa, maitasuna eta indarra bezalako sentimenduak bidaltzea, beste pertsonarentzat eguneko oparirik ederrena izan daiteke. Arnas fresko bat bidean aurrera jarraitzeko. Nik ere jaso izan ditut seinale hauek: " Animo, gutxi geratzen da eta!"; beharreko besarkada bat ... mila gauza. 

“Txipa” “de serie” dago, eta seinaleak modu magikoan garraiatzen dira airetik zehar. Hoberena da pasibotasun batean bidaltzen direla, inolako esfortzu extrarik gabe. Heldu, heltzen direlako. 

Pote epela

Lehen eguzki izpi beroak gaurkoak. Zelako poza! Azken bolada honetan ez baita “Lorenzo” gehiegi atera kalera. Artilezko jertsea, pasaden astean meheegia zena, lodi sentitu dut gaur. Praketatik zeharkatzean hanketan goxotasuna nagusitu da. Begiak itxi eta zerura begira arnastuz,  epeltasunaren sentsazioa gorde nahi izan dut potetxo txiki batean. Etorkizunean hoztasuna ekiditeko. Hotz sentitzean potetxoa ireki eta sentsazioa usainduz berotu nadin. Baina momentu horretan birikak baino pote hobeagorik ez dut aurkitu eskura. Eta arnastuz – arnastuz gorde izan dut sentsazioa.

Etxera heldu, eta txakurrak kalera irteteko urduritasuna eta gogoaren nahasketa antzeko bat igorri dit. Gaurkoan behintzat zeru urdina nagusitzen zen, eta ez azken eguneko euri zaparrada nazkagarriak. Nagitasuna alboratuz, “Animo, Ane!” oihukatu diot nire buruari. Aldi berean, irudikatu dut txakurra goiz osoan etxean bakarrik, bueltaka gela batetik bestera. Zoritxarrez kaka jasotzen badiogu ere, gu gara kalera irteteko giltza bakarra. Ateak irekitzen ikasten duen arte!

Gutxika irakatsi gabeko gauza asko dakizki. Azken egunetan negarrez gehiegi egiten du. Amorrua ematen dit, eta normalean esaten diot bere negar-soinua imitatuz, “ nik ere dakit hori egiten”. Baina, beti bezala berari interesatzen zaizkion hitzak barneratzen ditu. Txakur honek, eta suposatzen dut animalia askok bezala, gizakiaren izaeran berdintasunak dituela. Askotan aitak esaten du: “hitz egitea bakarrik falta zaio gutako bat izateko”. Eta askotan egia da, begietara begiratu eta hor dituzu bi begi marroi ilunak zuri deika. “Atera nazazu, atera nazazu, kaka egin behar dut.”

Emozioak dantzaka

Asteburuaz hausnartu, eta burura askatasun hitza datorkit. Beste hitz askoren artean gordeta, hori bai! Emozio eta sentsazio asko ibiltzen baitira dantzaka egunero. Baina gaurkoan, askatasuna azaleratu da.

Hitz goxoa. Denon izanean dirauena. Aske sentitu eta bizi nahia handia izaten delako. Esan, eta birikak airez betetzen dira. Unibertsitateko ikasleok denbora nahikotxoan izan ditugu azterketak buruan. Askatasunaren mugarri izan direnak. Izatez libre, baina “egunero” ikasi beharrean. Hauek amaitzean askatasunari kateaturik beste emozio asko aireratu dira. Poza, lasaitasuna,  nagitasuna … Sentsazio ezin hobea. Ahal dugunean disfrutatu beharrekoa. Zoritxarrez mugarri bat askatu, eta gutxira beste bi jaiotzen dira ...

  

Kukua

Kukuak esan dit, gaur maitatzeko eguna dela. Inguruan dituzuenei “maite zaitut” hitz sendagarri horiek esateko eguna.

Kukuak agindu dit, gaurtik aurrera negarrek ez dutela lekurik izan behar nire aurpegian. Irriak nagusitu behar direla.

Kukuak abestu dizkit lasaitasunean bizitzeko trukutxoak, bere melodia goxoarekin.

Kukuak gomendatu dit, musu-truk diren besarkadak albokoekin konpartitzeko. Krisiak ez baitizkie murrizketarik egin.

Kukuak xuxurlatu dit, airean zabaltzeko nire alaitasuna besteak argitzeko.

Kukuak gogoratu dit, ni neu izatea bide osoan.

Kukuak oihukatu dit, bizitzeko, hazteko, dena xurgatzeko!

Bero artifiziala

Sutondoaren sugarren beroa nahiko nuke, eta ez manta elektrikoak ematen duen bero artifiziala. Baina, horrekin konformatu beharko, ezta? Hotz kanpoan, hotz etxean. Bitartean, obario-mina jasan nahian ... Iraulkatzen ohe gainean, eta bonbardaketa sabelaldean. Bat. Bi. Hiru bolada. Erle ziztada txiki etengabeak, eta uteroaren pareten “odoljausia” nabariz.

Min hau programatuta dirudi, eta badago. Hilero. Aste baten inguruan “alerta” botoitxoa piztu egiten da. Mundu guztiak dakizkien sintomak hasten dira. Odoljarioa. Mina. Hormonen jaialdia. Nekea … Zenbat emakume egongo dira oraintxe bertan egoera berdinean? Milaka. Kottauak …

Emakume izatearen prezioa … ene … eta jasan beharrekoa gainera! Hori bai, saria bizia sortzea. Zelako gai sentikorrak. Noski! Ahaztuta neukan sentiberatasuna. Beste sintometako bat ...

Bero artifiziala burura heldu baino lehen, idazteari utzi beharko diot eta ohean beste ordu pare bat uzkurtu. Hurrengo min-bolada noiz etorriko! Gaur ordaintzea tokatzen baita. Eta ordainsaria noiz jasoko dudan galdezka. Oraintxe bertan, nire txakurraren pentsu-hezur batekin konformatuko nintzateke … 

Bizitzaren lasterketa

Bat-batean. Inolako abisurik gabe. Prest egon gabe, gertakari latzek astintzen gaituzte. Bizitzaren krudeltasunak agurtu eta hotzikara batek jipoitzen gaitu. Malkoak jolastokira ateratzen dira. Hauen gozamenerako masailak txirrista aldapatsuak bilakatuz. Jolasean dihardute, gau eta egun. Ardura gabe.

Sentsazioak bizitzaren lasterketan korrikalariak izaten dira. Protagonistak. Iluntasunean  tristura da helmugara, bihotzera, heltzen den lehena. Mina eragiten digu, eta askotan negargura. Halere, sentsazio hau ez da luzaroan mantentzen. Badakigulako “ekaitzaren ostean datorrela barea”.

Beraz, egon lasai. Momentu txiki batean txapeldun izendatu den tristura, amaigabea dirudien arren, haizearen hegaldiarekin batera joago da. Argi izpi batzuk denborarekin bidea argitzen joango dira. Oroimenek eta bizitako momentu onek leunduko dute ekaitza, eta baretuko dituzte hotzikarak. Lasaitasunak irri bat marraztuko du lehen malkoak jolastoki zuten masail-ertzetan.

Jakin ezazu zaila izaten dela, neguan eguzkia irtetea. Berdina gertatzen da ekaitza gure soinean daramagunean. Baina, iluntasunaren sentsazioa ezagutu ostean, gogo handiagoekin hartzen dugu eguzkiaren berotasuna. Ikusiko duzu. Egunen batean argituko zaitu. Berotuko zaitu. Bizitzaren lasterketaren postuak alderantzikatu egingo dira. Argia nagusituko da, eta iluntasuna amesgaizto bat bezala gogoratuko duzu. 

Arrastatu

Erabakiak. Lagunak bezala, gidari eta bizitzan alboan izan ohi ditugu. Onak eta txarrak izaten dira. Zer gertatzen dela ere hor jarraitzen dute. Bide hau, bestea ... Atzera begiratu, eta erabakiek eratutako zuhaixka ikusi dezakegu. Adartsua, sustrai sendoak dituena. Gure erritmo berean hazten dena.

Jaio garenetik erabakiez inguraturik bizi izan gara. Izena, ikastola, hizkuntza, bizitokia. Deliberamendu hauek, suertez, familiakoek hartzen dituzte. Baina, handitzen gara. Eta horrekin erantzukizunak areagotzen dira. Erabakiak bizitzaren zutabetariko bat bilakatzen dira. Zein lagun-talde, zer arropa, zer ikasketa, hemen edo han. Erabaki hauek garena eratzen dute. Gauden lekua eta garen modua erabakiek idazten dute. Hala da, erabaki batek dena aldatzen baitu.

Bidea eraikitzen goaz, helmugarik gabekoa. Ikasi izan baitugu, zaila dela jakitea zer etorriko den gero. Baina, pozik bizi gara pauso bakoitza irmotasunez ematen dugulako. Inguruan ditugunen babes eta sostenguarekin. Momentuan gehien komeni edo nahi genuena erabakiz.

Dena dela, erabakien joerak mamu bat dakarkigu batzuetan. Damua. Baina zergatik azaleratzen da? Momentuan bizitakoa, momentuko erabakia izan bazen zergatik jarraitu egiten gaitu? Zilegia da gero, erabakien islapen hau? Bitxia da, adiera zaharrean erabakiari erreferentzia egiteko, arrastatu erabiltzen zutela ikustea. Erabakiak arrastatu egiten baitira askotan. Gurekin datoz. 

Erabakiek eratzen gaituzte, eta parte izan dira prozesuan. Erabakiak zintzilik geratzen dira. Paretan tinko dagoen kortxoan itsatsita. Kolore anitzezko txintxetek deliberamenduak eskegitzen dituzte bertan, adartsua den zuhaitzaren marrazkia osatzeko. Gure bizi-zuhaitza eratzeko. Izandakoa, garena eta izango garena ureztatzeko.  

Koba iluna

Koba iluna. Ura. Leuntasunezko muxuak. Berotasuna. Azal izerditsua. Gorputz bi, haragi freskoaren eske. Bata bestearen bila doazen laztanak. Pasioa. Zilborretik mihi puntarainoko hotzikara. Eta paretetatik behera doan izotzaren kolorekoak diren zure bi begiak parean.

Momentu batean denbora gelditu egiten da. Kobak kontrolagaitza den denboraren loturak askatu ditu. Momentuaz disfrutatzen hasi, eta beste denak ez dauka garrantzi handirik. Biluztasunak hotza indartu egiten du, baino odolaren suak leundu. Sentsazio anitz buruan bueltaka. Estrogeno hormonak eta testosterona elkarrekin dantzan dabiltza. Eskutik lotuta, desira areagotuz eta zentzuei atea irekiz.

Koba txiki eta ilunean besarkatuta, berotasuna banatzen duzuela badakizu. Honen atea erdi irekita dagoela, badakizu. Bat-batean norbait sartu daitekeela badakizu. Baina gustatzen zaizu. Arrisku pittin horrek, plus morboso bat dauka. Desira sexualaren botoia piztu da, irratiko estudioen on air botoi gorriaren antzera. Sentsazio bat da, badakizu. Horrekin batera kitzikapena datorrela badakizu. Desiraren kontzentrazio praktikoa.  

Umel, bustita, hezea … Paretako izotz-turrustek hoztasuna eta berotasuna kontrastatzen dute. Ezer ez da nahikoa zu gelditzeko, gozamenaren bila zabiltza. Beraren gozamena eta zurea aldi berean. Lortzen duzu. Mila zatitan lehertzen zarete, eta momentu horrekin geratzen zara. Elkarri begira. Koba ilunean babestuta. Koba ilunean besarkatuta. 

Marisargento

Gaur berriz ere itzartu naiz, ezin loak hartu. Nire buruak ez du ondo funtzionatzen ala? Txakurra alboan, lo sakonean. Zelako inbidia! Txakurra izan nahiko nuke … Lokartuta bazter guztietan, lurrean botata. Kaka egin eta beste batek jaso dezala. Jana eta beroa aseguraturik. Azterketa barik …    

Kaka putzaa!! Azterketa ahaztuta neukan. Nire subkontziente argiak esnatu nau. Bere ahots robotikoarekin, erreaktore nuklearra balitz bezala: “ PiPiPiPi. Alerta, alerta. Ikasi beharra dago. Ez dago denborarik.”  Hara! Nor agertzen den orain nire burmuinaren ezkerreko partetik, nire kontzientzia maitea. Beti hain lirain jantzita, perlak belarritako eta ezpainak gorri-gorri. “ Ez dagoela denborarik? Denbora izan zenuen ordenagailuan serie hori ikusteko. Denbora mutil horrekin hitzartzeko eta kafe bat hartzeko.”

Bla, bla, bla, bla … Beti berdin Marisargento. Duela urte batzuk horrela deitzea erabaki nuen, gomendioak eman beharrean agintzen dabilelako. “ Agintzen? Zure onerako da, neska! Ez ulertzea ere …” Ikusten duzuenez, bi ama dauzkat; biologikoa eta Marisargento. Zelako zorte nirea!

Ardiak zenbatzeko metodoarekin hasiko naiz. Bat, bi, hiru, beltza … Gauzak ez dira aldatzen egun batetik bestera, maiz agertu ohi da ardi beltza lokartu baino lehen. “ Nola ez da agertuko ba! Zu izango zara ardi beltza, azterketa gainditzen ez baduzu.” Joan zaitez pikutara, eta utzi nazazu lo egiten behingoz; mesedez, arren, otoi … sinonimoen zerrenda errepasatuz lokartu egiten naiz, Marisargento edo Robot Nuklearrak berriz esnatzen nauten arte.

Arima-bidaiariak

Bidaiariak gara. Kultura bereziak, pertsona berriak, naturaren pasai paregabeak … ezagutzeko premia sentitzen dugu odolean irakiten. Baina, bizitzan zehar arima-bidaiariak gara batez ere. Kutxa zaharra den gure bihotzean gorde ohi ditugu bidaiari garen heineko souvenirrak.  Bidean oinatzak uzten ditugu gure atzean, eta horiek dira pasaportean zigilu bat bezala zanpatzen direnak; leku bat, pertsona bat, esperientziaren bat.

Azken hauek hazten gaituzte, ikastolan ikasten ez ditugun materiarekin. Irakasgai anitzak lantzen ditugu, batzuetan suspenditzen ditugunak. Hori bai! Nota gabekoak. Mina, buruhausteak, eta batzuetan malkoak dira gure gutxiegia. Bizipoza, irria eta algarak, beste muturra.

Arima-bidaiari izateak kutxa zaharra aberastea dakar. Hori bete eta bete egiten dugu, edukiera amaigabea baitu. Eta oinatzak zigilua dira gure arima-bidaiariaren pasaportean.